Ścieżka zgodności · CIR 2024/2690
Kryptografia — jak spełnić załącznik pkt 9 CIR 2024/2690 krok po kroku
Odpowiednie podmioty ustanawiają, wdrażają i stosują politykę i procedury związane z kryptografią (rodzaj, siła i jakość środków kryptograficznych, protokoły i algorytmy, podejście do zarządzania kluczami z warunkowym katalogiem metod (i)–(xii)) oraz dokonują przeglądu i aktualizacji tej polityki i procedur w zaplanowanych odstępach czasu z uwzględnieniem najnowocześniejszej kryptografii. Poniżej ta norma rozłożona na warstwy: wymagania → kontrole standardów → rozwiązania. Zacznijcie od pytania, czy ten obowiązek Was wiąże — odpowiedź jest pierwszą sekcją pod spodem.
Krok zero
Kogo wiąże ten obowiązek?
Zanim przeczytacie choć jedno wymaganie — sprawdźcie, czy ta ścieżka jest Wasza. Odpowiedź nie jest pisana ręcznie: wynika z zakresu obowiązku zapisanego w modelu prawnym.
Dostawcy cyfrowi z art. 8b ust. 1 UKSC
Dostawcy usług DNS, rejestry nazw domen najwyższego poziomu (TLD), dostawcy usług chmurowych, dostawcy usługi centrum przetwarzania danych, dostawcy sieci dostarczania treści, dostawcy usług zarządzanych, dostawcy usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa, dostawcy internetowych platform handlowych, dostawcy wyszukiwarek internetowych oraz dostawcy platform usług sieci społecznościowych. Dla Was rozporządzenie CIR 2024/2690 jest obowiązkiem — ta ścieżka to Wasza lista zadań.
Pozostałe podmioty kluczowe i ważne
CIR Was nie obowiązuje — art. 8b ust. 2 UKSC odsyła do przyszłych aktów wykonawczych Komisji Europejskiej dla Waszego rodzaju podmiotu. Wasz wiążący obowiązek to art. 8b ust. 2 UKSC — tę ścieżkę czytajcie jako sprawdzony wzorzec, nie jako listę wymagań audytora.
Sprawdźcie swój rodzaj podmiotu
Klasa podmiotu to nie wszystko — decyduje rodzaj podmiotu, sektor i wielkość. Kwalifikator KSC wskaże Wasz rodzaj, a wynik powie wprost, czy ten obowiązek jest w Waszym katalogu.
Ten blok wygląda tak samo na każdej ścieżce: obowiązek z UKSC pokaże tu klasy podmiotów (kluczowy / ważny / publiczny), obowiązek z CIR — dostawców cyfrowych. Dyrektywa NIS2 nie ma własnych ścieżek — pokazujemy ją niżej, jako źródło obowiązku.
Skąd ten obowiązek
Zdanie dyrektywy i akty, które je wypełniają
Dyrektywa NIS2 wiąże państwa, nie Was — dlatego nie ma osobnej ścieżki. Konkrety dopisały akty, które ją wykonują — ten, na którym jesteście, i jego krajowe odbicie.
Art. 21 ust. 2 lit. h NIS2
„Środki zarządzania ryzykiem obejmują polityki i procedury stosowania kryptografii i, w stosownych przypadkach, szyfrowania."
Tyle mówi dyrektywa. Co konkretnie zrobić — mówią akty obok. Treść cytowana z modelu, nie przepisywana.
Załącznik pkt 9 CIR 2024/2690
„9.1. Do celów art. 21 ust. 2 lit. h) dyrektywy (UE) 2022/2555 odpowiednie podmioty ustanawiają, wdrażają i stosują politykę i procedury związane z kryptografią w celu zapewnienia odpowiedniego i skutecznego wykorzystania kryptografii do ochrony poufności, autentyczności i integralności danych zgodnie z klasyfikacją…"
Komisja Europejska rozpisała lit. h na 17 wymagań wiążących — ale tylko dla dostawców cyfrowych z art. 8b ust. 1 UKSC. To jest ścieżka, na której jesteście. Treść cytowana z modelu, nie pisana.
Ta sama litera w ustawie o KSC
Polska przeniosła tę samą literę do ustawy — tam wiąże ona podmioty w klasach z zakresu każdego z tych obowiązków, także dostawców cyfrowych.
- Katalog środków bezpieczeństwa SZBI (art. 8 ust. 1 UKSC · kluczowy i ważny)
Przebieg ścieżki
Od rozporządzenia do narzędzia i szablonu
Diagram pokazuje jedną nitkę ścieżki — wymaganie 6 z 17 wiążących — w komplecie warstw. Tabela niżej rozwija pozostałe wymagania.
przepis
obowiązek
wymaganie
kontrola standardu
rozwiązanie
Diagram wygenerowany z żywego modelu IRNIS przy publikacji tej strony.
Warstwa wymagań i kontroli
Wymagania tego obowiązku i ich odpowiedniki w standardach
Każdy wiersz to jedno atomowe wymaganie — dokładnie w brzmieniu z modelu, o które zapyta audytor — z kontrolami, na które mapuje je model. Wiersze pogrupowane po charakterze wymagania.
| Wymaganie (brzmienie z modelu) | Charakter | Kontrole standardów |
|---|---|---|
| Organizacja i politykiwymagania wiążące — organizacyjne | ||
| Podmiot ustanawia, wdraża i stosuje politykę i procedury związane z kryptografią w celu zapewnienia odpowiedniego i skutecznego wykorzystania kryptografii do ochrony poufności, autentyczności i integralności danych, zgodnie z klasyfikacją aktywów podmiotu i wynikami oceny ryzyka. | organizacyjne | ISO 27001 · A.8.24 |
| Polityka i procedury związane z kryptografią określają podejście podmiotu do zarządzania kluczami. | organizacyjne | ISO 27001 · A.8.24 |
| Procesy i procedurywymagania wiążące — proceduralne | ||
| Polityka i procedury związane z kryptografią określają metody wydawania i uzyskiwania certyfikatów klucza publicznego. | proceduralne | ISO 27001 · A.8.24 NIST CSF · PR.AA-01 |
| Polityka i procedury związane z kryptografią określają metody przekazywania kluczy docelowym podmiotom, w tym sposób aktywacji kluczy po ich otrzymaniu. | proceduralne | ISO 27001 · A.8.24 |
| Polityka i procedury związane z kryptografią określają metody zmiany lub aktualizacji kluczy, w tym zasady dotyczące tego, kiedy i jak zmienić klucze. | proceduralne | ISO 27001 · A.8.24 |
| Polityka i procedury związane z kryptografią określają metody postępowania z naruszonymi kluczami. | proceduralne | ISO 27001 · A.8.24 |
| Polityka i procedury związane z kryptografią określają metody odwoływania kluczy, w tym sposób wycofywania lub dezaktywacji kluczy. | proceduralne | ISO 27001 · A.8.24 |
| Polityka i procedury związane z kryptografią określają metody odzyskiwania utraconych lub uszkodzonych kluczy. | proceduralne | ISO 27001 · A.8.24 |
| Polityka i procedury związane z kryptografią określają metody rejestrowania i audytu działań związanych z zarządzaniem kluczami. | proceduralne | ISO 27001 · A.8.15 ISO 27001 · A.8.24 |
| Podmiot dokonuje przeglądu i, w stosownych przypadkach, aktualizacji polityki i procedur związanych z kryptografią w zaplanowanych odstępach czasu, z uwzględnieniem najnowocześniejszej kryptografii. | proceduralne | ISO 27001 · A.5.1 NIST CSF · GV.PO-02 |
| Technikawymagania wiążące — techniczne | ||
| Polityka i procedury związane z kryptografią określają, zgodnie z klasyfikacją aktywów podmiotu, rodzaj, siłę i jakość środków kryptograficznych wymaganych do ochrony aktywów podmiotu, w tym danych przechowywanych i danych przesyłanych. | techniczne | ISO 27001 · A.8.24 |
| Polityka i procedury związane z kryptografią określają, na podstawie wymaganych rodzaju, siły i jakości środków kryptograficznych, protokoły lub rodziny protokołów, które mają zostać przyjęte, a także algorytmy kryptograficzne, siłę szyfru, rozwiązania kryptograficzne i praktyki użytkowania, które mają być zatwierdzone i wymagane do stosowania w podmiocie, w stosownych przypadkach zgodnie z podejściem opartym na zręczności kryptograficznej. | techniczne | ISO 27001 · A.8.24 |
| Polityka i procedury związane z kryptografią określają metody generowania różnych kluczy na potrzeby systemów i zastosowań kryptograficznych. | techniczne | ISO 27001 · A.8.24 |
| Polityka i procedury związane z kryptografią określają metody przechowywania kluczy, w tym sposób, w jaki upoważnieni użytkownicy uzyskują dostęp do kluczy. | techniczne | ISO 27001 · A.8.24 |
| Polityka i procedury związane z kryptografią określają metody zabezpieczania lub archiwizowania kluczy. | techniczne | ISO 27001 · A.8.24 |
| Polityka i procedury związane z kryptografią określają metody niszczenia kluczy. | techniczne | ISO 27001 · A.8.24 |
| Polityka i procedury związane z kryptografią określają metody ustawiania dat aktywacji i dezaktywacji kluczy, tak aby klucze mogły być wykorzystywane wyłącznie przez określony czas zgodnie z zasadami organizacji dotyczącymi zarządzania kluczami. | techniczne | ISO 27001 · A.8.24 |
| Zalecenia ENISAdoradcze — dobra praktyka ponad minimum (Technical Implementation Guidance) | ||
| Kompleksowa polityka i procedury związane z kryptografią są zgodne z odpowiednimi regulacjami oraz standardami odzwierciedlającymi aktualny stan wiedzy, z uwzględnieniem postępów w dziedzinie kryptografii. | doradcze | ISO 27001 · A.5.31 NIST CSF · GV.OC-03 |
| Polityka i procedury związane z kryptografią obejmują mechanizmy kryptograficzne, takie jak podpisy cyfrowe i funkcje skrótu, służące ochronie poufności i integralności danych przesyłanych i przechowywanych, wykrywaniu nieuprawnionych zmian danych przechowywanych oznaczonych jako krytyczne oraz bezpiecznemu usuwaniu danych po ich zgodnym z prawem wykorzystaniu. | doradcze | ISO 27001 · A.8.24 NIST CSF · PR.DS-01 NIST CSF · PR.DS-02 |
| Podmiot utrzymuje mechanizm (ręczny lub zautomatyzowany) wyboru, ustanawiania i zarządzania kluczami kryptograficznymi (w tym ich aktualizacji), a klucze symetryczne i asymetryczne wytwarza, kontroluje i dystrybuuje z użyciem technologii i procesów zarządzania kluczami. | doradcze | ISO 27001 · A.8.24 |
| Podmiot stosuje szyfrowanie przy przekazywaniu informacji wrażliwych (np. przy generowaniu kluczy i zarządzaniu kluczami). | doradcze | ISO 27001 · A.5.14 NIST CSF · PR.DS-02 |
| Podmiot dokumentuje rozważenie szyfrowania nośników elektronicznych zawierających informacje poufne lub wrażliwe. | doradcze | ISO 27001 · A.7.10 |
| Dostępność informacji jest utrzymywana na wypadek utraty kluczy kryptograficznych, na przykład przez depozyt (escrow) kluczy szyfrujących. | doradcze | ISO 27001 · A.8.24 |
| Podmiot prowadzi rejestry działań związanych z zarządzaniem kluczami kryptograficznymi, zapewniające rozliczalność i śledzenie oraz wspierające obsługę incydentów i audyt; rejestrowanie obejmuje co najmniej generowanie lub odnowienie klucza, transmisję klucza oraz zniszczenie lub odwołanie klucza. | doradcze | ISO 27001 · A.8.15 ISO 27001 · A.8.24 |
| Rejestrowane są także działania pobierania, archiwizacji i przechowywania kluczy, w szczególności w środowiskach wymagających ręcznej obsługi kluczy lub ich ochrony o podwyższonym poziomie zaufania. | doradcze | ISO 27001 · A.8.24 |
| Klucze kryptograficzne są chronione przed modyfikacją i utratą, klucze tajne i prywatne — przed nieuprawnionym użyciem i ujawnieniem, a autentyczność kluczy publicznych jest zapewniona. | doradcze | ISO 27001 · A.8.24 |
| Sprzęt wykorzystywany do generowania, przechowywania i archiwizacji kluczy jest chroniony fizycznie. | doradcze | ISO 27001 · A.8.24 |
| Stosowanie doraźnych (ad hoc) procesów kryptograficznych jest ograniczone. | doradcze | ISO 27001 · A.8.24 |
| Przegląd polityki i procedur związanych z kryptografią jest przeprowadzany co najmniej raz w roku, zgodnie z utrzymywaną procedurą określającą sposób prowadzenia przeglądów, w tym osoby odpowiedzialne i interwały przeglądów. | doradcze | ISO 27001 · A.5.1 NIST CSF · GV.PO-02 |
| Zmiany środków kryptograficznych są testowane przed ich zastosowaniem i komunikowane pracownikom. | doradcze | ISO 27001 · A.8.32 NIST CSF · ID.RA-07 |
Komplet wymagań tego obowiązku — 30 wierszy, generowanych z modelu przy każdej publikacji. Każde mapowanie na kontrolę ma w modelu pisemne uzasadnienie i ocenę dopasowania — na stronie pokazujemy cel mapowania. Wersja krajowa tych przepisów (wiąże każdy podmiot w swoim zakresie): Katalog środków bezpieczeństwa SZBI.
Kolumna „kontrole" mówi Wam, gdzie tę samą rzecz mierzy Wasz certyfikat ISO albo profil NIST — jeśli kontrolę już macie wdrożoną i udokumentowaną, ta część ścieżki jest do reużycia, nie do budowy od zera.
Warstwa rozwiązań
Czym to zrealizować — rekomendacje referencyjne
Kontrole prowadzą do 13 kategorii rozwiązań (taksonomia ECSO); model wskazuje dla nich 11 rozwiązań referencyjnych; dla 5 kategorii — żadnego, i strona mówi to wprost. Wasze własne narzędzie tej samej kategorii też domyka ścieżkę.
CISO Assistant
Narzędzie open source do prowadzenia SZBI: rejestr ryzyk, plan postępowania, dowody skuteczności środków — z gotowymi ramami ISO 27001 i NIST CSF, na które mapuje ta ścieżka.
GLPI
Open source ITSM i ewidencja aktywów: inwentaryzacja systemów i usług, zgłoszenia, zmiany — baza faktów dla zarządzania aktywami i ciągłością.
Keycloak
Serwer tożsamości open source — realizacja polityk kontroli dostępu i zarządzania tożsamością: role, uprawnienia, MFA, federacja.
OpenBao
Open source zarządzanie sekretami i kluczami: przechowywanie haseł, certyfikatów i kluczy kryptograficznych z kontrolą dostępu i audytem.
Probo
Narzędzie open source do oceny i monitorowania dostawców: rejestr dostawców, oceny ryzyka, śledzenie zobowiązań umownych — operacyjna strona łańcucha dostaw.
Proxmox Backup Server
Open source serwer kopii zapasowych: deduplikacja, szyfrowanie, weryfikacja kopii i odtwarzanie — techniczny fundament planów ciągłości i odtworzenia.
Smallstep step-ca
Open source urząd certyfikacji (Smallstep step-ca): automatyczne wystawianie i odnawianie certyfikatów — PKI dla systemów i usług.
Szablon: Metodyka zarządzania ryzykiem
Autorski szablon metodyki szacowania i postępowania z ryzykiem — kryteria, skale, rejestr i cykl przeglądów pod wymagania SZBI.
Szablon: Polityka bezpieczeństwa zasobów ludzkich
Autorski szablon polityki bezpieczeństwa zasobów ludzkich — obowiązki przed zatrudnieniem, w trakcie i po jego zakończeniu, weryfikacja, szkolenia, sankcje.
Szablon: Polityka nadrzędna bezpieczeństwa informacji
Dokument, od którego zaczyna się SZBI: ramy systemu, polityki tematyczne, role i przeglądy — autorski szablon polityki nadrzędnej bezpieczeństwa informacji.
Wazuh
Platforma open source SIEM z wykrywaniem włamań: zbieranie i korelacja logów, monitorowanie integralności plików, wykrywanie podatności — rdzeń monitorowania w trybie ciągłym.
Data Leakage Prevention · Digital Signature · Hardware Security Modules (HSM) · Remote Access / VPN · Security Operations Center (SOC) — bez rekomendacji w modelu
Kontrole prowadzą też do tych kategorii, ale model nie wskazuje dla nich rozwiązania referencyjnego. Wasze własne narzędzie tej kategorii domyka ścieżkę tak samo.
Uczciwie o granicach
Czego ta ścieżka nie zrobi za Was
Nie zastąpi dowodów operacyjnych
Ścieżka daje strukturę i uzasadnienia — mapę tego, co wykazać. Zapisy, decyzje, logi i podpisane dokumenty musicie wytworzyć u siebie; o oczekiwaniach audytora więcej na stronie audyt KSC/NIS2.
Chcecie przejść tę ścieżkę z przewodnikiem?
Inteca poprowadzi wdrożenie warstwa po warstwie: od wymagań przepisu, przez kontrole standardów, po narzędzia i bazę dowodową pod audyt.