Ścieżka zgodności · CIR 2024/2690
Bezpieczeństwo łańcucha dostaw — jak spełnić załącznik pkt 5 CIR 2024/2690 krok po kroku
Odpowiednie podmioty ustanawiają, wdrażają i stosują politykę bezpieczeństwa łańcucha dostaw (kryteria wyboru dostawców i usługodawców, klauzule umowne, przegląd i monitorowanie), a także prowadzą i aktualizują rejestr bezpośrednich dostawców i usługodawców (doprecyzowanie art. 21 ust. 2 lit. d NIS2). Poniżej ta norma rozłożona na warstwy: wymagania → kontrole standardów → rozwiązania. Zacznijcie od pytania, czy ten obowiązek Was wiąże — odpowiedź jest pierwszą sekcją pod spodem.
Ta strona a strona tematyczna:
strona bezpieczeństwo łańcucha dostaw odpowiada „co i dlaczego musicie" — ścieżka odpowiada „jak i czym to zrealizować". Jak czytać warstwy ścieżki, tłumaczy strona przeglądowa ścieżek.
Krok zero
Kogo wiąże ten obowiązek?
Zanim przeczytacie choć jedno wymaganie — sprawdźcie, czy ta ścieżka jest Wasza. Odpowiedź nie jest pisana ręcznie: wynika z zakresu obowiązku zapisanego w modelu prawnym.
Dostawcy cyfrowi z art. 8b ust. 1 UKSC
Dostawcy usług DNS, rejestry nazw domen najwyższego poziomu (TLD), dostawcy usług chmurowych, dostawcy usługi centrum przetwarzania danych, dostawcy sieci dostarczania treści, dostawcy usług zarządzanych, dostawcy usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa, dostawcy internetowych platform handlowych, dostawcy wyszukiwarek internetowych oraz dostawcy platform usług sieci społecznościowych. Dla Was rozporządzenie CIR 2024/2690 jest obowiązkiem — ta ścieżka to Wasza lista zadań.
Pozostałe podmioty kluczowe i ważne
CIR Was nie obowiązuje — art. 8b ust. 2 UKSC odsyła do przyszłych aktów wykonawczych Komisji Europejskiej dla Waszego rodzaju podmiotu. Wasz wiążący obowiązek to art. 8b ust. 2 UKSC — tę ścieżkę czytajcie jako sprawdzony wzorzec, nie jako listę wymagań audytora.
Sprawdźcie swój rodzaj podmiotu
Klasa podmiotu to nie wszystko — decyduje rodzaj podmiotu, sektor i wielkość. Kwalifikator KSC wskaże Wasz rodzaj, a wynik powie wprost, czy ten obowiązek jest w Waszym katalogu.
Ten blok wygląda tak samo na każdej ścieżce: obowiązek z UKSC pokaże tu klasy podmiotów (kluczowy / ważny / publiczny), obowiązek z CIR — dostawców cyfrowych. Dyrektywa NIS2 nie ma własnych ścieżek — pokazujemy ją niżej, jako źródło obowiązku.
Skąd ten obowiązek
Zdanie dyrektywy i akty, które je wypełniają
Dyrektywa NIS2 wiąże państwa, nie Was — dlatego nie ma osobnej ścieżki. Konkrety dopisały akty, które ją wykonują — ten, na którym jesteście, i jego krajowe odbicie.
Art. 21 ust. 2 lit. d NIS2
„Środki zarządzania ryzykiem obejmują bezpieczeństwo łańcucha dostaw, w tym aspekty związane z bezpieczeństwem dotyczące stosunków między każdym podmiotem a jego bezpośrednimi dostawcami lub usługodawcami."
Tyle mówi dyrektywa. Co konkretnie zrobić — mówią akty obok. Treść cytowana z modelu, nie przepisywana.
Załącznik pkt 5 CIR 2024/2690
„5.1.1. Do celów art. 21 ust. 2 lit. d) dyrektywy (UE) 2022/2555 odpowiednie podmioty ustanawiają, wdrażają i stosują politykę bezpieczeństwa łańcucha dostaw regulującą stosunki z ich bezpośrednimi dostawcami i usługodawcami w celu ograniczenia zidentyfikowanego ryzyka dla bezpieczeństwa sieci i systemów…"
Komisja Europejska rozpisała lit. d na 30 wymagań wiążących — ale tylko dla dostawców cyfrowych z art. 8b ust. 1 UKSC. To jest ścieżka, na której jesteście. Treść cytowana z modelu, nie pisana.
Ta sama litera w ustawie o KSC
Polska przeniosła tę samą literę do ustawy — tam wiąże ona podmioty w klasach z zakresu każdego z tych obowiązków, także dostawców cyfrowych.
- Katalog środków bezpieczeństwa SZBI (art. 8 ust. 1 UKSC · kluczowy i ważny)
- Środki bezpieczeństwa podmiotu publicznego (art. 8 ust. 3) (art. 8 ust. 3 UKSC · tylko ważny (sektor publiczny))
Przebieg ścieżki
Od rozporządzenia do narzędzia i szablonu
Diagram pokazuje jedną nitkę ścieżki — wymaganie 9 z 30 wiążących — w komplecie warstw. Tabela niżej rozwija pozostałe wymagania.
przepis
obowiązek
wymaganie
kontrola standardu
rozwiązanie
Diagram wygenerowany z żywego modelu IRNIS przy publikacji tej strony.
Warstwa wymagań i kontroli
Wymagania tego obowiązku i ich odpowiedniki w standardach
Każdy wiersz to jedno atomowe wymaganie — dokładnie w brzmieniu z modelu, o które zapyta audytor — z kontrolami, na które mapuje je model. Wiersze pogrupowane po charakterze wymagania.
| Wymaganie (brzmienie z modelu) | Charakter | Kontrole standardów |
|---|---|---|
| Organizacja i politykiwymagania wiążące — organizacyjne | ||
| Podmiot ustanawia, wdraża i stosuje politykę bezpieczeństwa łańcucha dostaw regulującą stosunki z jego bezpośrednimi dostawcami i usługodawcami w celu ograniczenia zidentyfikowanego ryzyka dla bezpieczeństwa sieci i systemów informatycznych. | organizacyjne | ISO 27001 · A.5.19 NIST CSF · GV.SC-01 |
| Podmiot w polityce bezpieczeństwa łańcucha dostaw określa swoją rolę w łańcuchu dostaw. | organizacyjne | NIST CSF · GV.SC-02 |
| Podmiot w ramach polityki bezpieczeństwa łańcucha dostaw określa kryteria wyboru dostawców i usługodawców oraz zawierania z nimi umów. | organizacyjne | ISO 27001 · A.5.19 NIST CSF · GV.SC-05 |
| Kryteria wyboru dostawców i usługodawców i zawierania z nimi umów obejmują praktyki w zakresie cyberbezpieczeństwa stosowane przez dostawców i usługodawców, w tym ich procedury bezpiecznego opracowywania. | organizacyjne | ISO 27001 · A.5.19 NIST CSF · GV.SC-06 |
| Kryteria wyboru dostawców i usługodawców i zawierania z nimi umów obejmują zdolność dostawców i usługodawców do zapewnienia zgodności ze specyfikacjami cyberbezpieczeństwa określonymi przez podmiot. | organizacyjne | ISO 27001 · A.5.19 NIST CSF · GV.SC-06 |
| Kryteria wyboru dostawców i usługodawców i zawierania z nimi umów obejmują ogólną jakość i odporność produktów ICT i usług ICT oraz wbudowane w nie środki zarządzania ryzykiem w cyberbezpieczeństwie, w tym ryzyko i poziom klasyfikacji produktów ICT i usług ICT. | organizacyjne | ISO 27001 · A.5.21 |
| Kryteria wyboru dostawców i usługodawców i zawierania z nimi umów obejmują zdolność podmiotu do dywersyfikacji źródeł dostaw i ograniczania uzależnienia od jednego dostawcy. | organizacyjne | ISO 27001 · A.5.21 |
| Podmiot uwzględnia wyniki skoordynowanych ocen ryzyka dla bezpieczeństwa krytycznych łańcuchów dostaw, przeprowadzonych zgodnie z art. 22 ust. 1 dyrektywy (UE) 2022/2555. | organizacyjne | ISO 27001 · A.5.7 NIST CSF · GV.SC-03 NIST CSF · ID.RA-02 |
| Podmiot prowadzi i aktualizuje rejestr swoich bezpośrednich dostawców i usługodawców. | organizacyjne | ISO 27001 · A.5.20 NIST CSF · GV.SC-04 NIST CSF · ID.AM-04 |
| Rejestr bezpośrednich dostawców i usługodawców zawiera punkty kontaktowe dla każdego bezpośredniego dostawcy i usługodawcy. | organizacyjne | NIST CSF · GV.SC-04 |
| Rejestr bezpośrednich dostawców i usługodawców zawiera wykaz produktów ICT, usług ICT i procesów ICT dostarczanych podmiotowi przez bezpośredniego dostawcę lub usługodawcę. | organizacyjne | NIST CSF · ID.AM-04 |
| Procesy i procedurywymagania wiążące — proceduralne | ||
| Podmiot informuje swoich bezpośrednich dostawców i usługodawców o swojej roli w łańcuchu dostaw. | proceduralne | NIST CSF · GV.SC-02 |
| Podmiot uwzględnia elementy, o których mowa w pkt 5.1.2 i 5.1.3 załącznika do rozporządzenia 2024/2690, w ramach procesu wyboru nowych dostawców i usługodawców, a także w ramach procedury udzielania zamówień, o której mowa w pkt 6.1 tego załącznika. | proceduralne | ISO 27001 · A.5.19 NIST CSF · GV.SC-06 |
| Podmiot dokonuje przeglądu polityki bezpieczeństwa łańcucha dostaw w zaplanowanych odstępach czasu oraz w przypadku wystąpienia istotnych zmian w działalności, poziomie ryzyka lub poważnych incydentów związanych ze świadczeniem usług ICT lub wpływających na bezpieczeństwo produktów ICT ze strony dostawców i usługodawców. | proceduralne | ISO 27001 · A.5.1 NIST CSF · GV.PO-02 |
| Podmiot monitoruje i ocenia zmiany w praktykach cyberbezpieczeństwa stosowanych przez dostawców i usługodawców w zaplanowanych odstępach czasu oraz w przypadku wystąpienia istotnych zmian w działalności, poziomie ryzyka lub poważnych incydentów związanych ze świadczeniem usług ICT lub wpływających na bezpieczeństwo produktów ICT ze strony dostawców i usługodawców. | proceduralne | ISO 27001 · A.5.22 NIST CSF · GV.SC-07 |
| Podmiot podejmuje działania w związku ze zmianami w praktykach cyberbezpieczeństwa dostawców i usługodawców w zaplanowanych odstępach czasu oraz w przypadku wystąpienia istotnych zmian w działalności, poziomie ryzyka lub poważnych incydentów związanych ze świadczeniem usług ICT lub wpływających na bezpieczeństwo produktów ICT ze strony dostawców i usługodawców. | proceduralne | ISO 27001 · A.5.22 NIST CSF · GV.SC-07 |
| Podmiot regularnie monitoruje sprawozdania z wdrażania umów o gwarantowanym poziomie usług. | proceduralne | ISO 27001 · A.5.22 |
| Podmiot dokonuje przeglądu incydentów związanych z produktami ICT i usługami ICT ze strony dostawców i usługodawców. | proceduralne | ISO 27001 · A.5.22 |
| Podmiot ocenia potrzebę nieplanowanych przeglądów i dokumentuje ustalenia w zrozumiały sposób. | proceduralne | ISO 27001 · A.5.22 |
| Podmiot analizuje ryzyko związane ze zmianami dotyczącymi produktów ICT i usług ICT ze strony dostawców i usługodawców. | proceduralne | ISO 27001 · A.5.22 NIST CSF · GV.SC-07 |
| Podmiot w odpowiednim czasie podejmuje środki ograniczające ryzyko związane ze zmianami dotyczącymi produktów ICT i usług ICT ze strony dostawców i usługodawców. | proceduralne | ISO 27001 · A.5.22 NIST CSF · GV.SC-07 |
| Umowy z dostawcamiwymagania wiążące — kontraktowe | ||
| Podmiot zapewnia, aby jego umowy z dostawcami i usługodawcami — na podstawie polityki bezpieczeństwa łańcucha dostaw i z uwzględnieniem wyników oceny ryzyka przeprowadzonej zgodnie z pkt 2.1 załącznika do rozporządzenia 2024/2690 — określały wymagane elementy, w stosownych przypadkach w drodze umów o gwarantowanym poziomie usług. | kontraktowe | ISO 27001 · A.5.20 NIST CSF · GV.SC-05 |
| Umowy podmiotu z dostawcami i usługodawcami określają wymogi cyberbezpieczeństwa dla dostawców lub usługodawców, w tym wymogi dotyczące bezpieczeństwa przy nabywaniu usług ICT lub produktów ICT określone w pkt 6.1 załącznika do rozporządzenia 2024/2690. | kontraktowe | ISO 27001 · A.5.20 NIST CSF · GV.SC-05 |
| Umowy podmiotu z dostawcami i usługodawcami określają wymogi dotyczące świadomości, umiejętności i szkoleń oraz, w stosownych przypadkach, certyfikatów wymaganych od pracowników dostawców lub usługodawców. | kontraktowe | ISO 27001 · A.5.20 |
| Umowy podmiotu z dostawcami i usługodawcami określają wymogi dotyczące sprawdzania przeszłości pracowników dostawców i usługodawców. | kontraktowe | ISO 27001 · A.5.20 |
| Umowy podmiotu z dostawcami i usługodawcami określają zobowiązanie dostawców i usługodawców do zgłaszania podmiotowi bez zbędnej zwłoki incydentów, które stwarzają ryzyko dla bezpieczeństwa jego sieci i systemów informatycznych. | kontraktowe | ISO 27001 · A.5.20 |
| Umowy podmiotu z dostawcami i usługodawcami określają prawo do audytu lub prawo do otrzymywania sprawozdań z audytu. | kontraktowe | ISO 27001 · A.5.20 |
| Umowy podmiotu z dostawcami i usługodawcami określają zobowiązanie dostawców i usługodawców do postępowania z podatnościami, które stanowią ryzyko dla bezpieczeństwa sieci i systemów informatycznych podmiotu. | kontraktowe | ISO 27001 · A.5.20 |
| Umowy podmiotu z dostawcami i usługodawcami określają wymogi dotyczące podwykonawstwa oraz, w przypadku gdy podmiot zezwala na podwykonawstwo, wymogi cyberbezpieczeństwa dla podwykonawców zgodne z wymogami cyberbezpieczeństwa dla dostawców lub usługodawców. | kontraktowe | ISO 27001 · A.5.20 ISO 27001 · A.5.21 |
| Umowy podmiotu z dostawcami i usługodawcami określają obowiązki dostawców i usługodawców w momencie rozwiązania umowy, takie jak wyszukiwanie i udostępnianie informacji uzyskanych przez dostawców i usługodawców w ramach wykonywania ich zadań. | kontraktowe | ISO 27001 · A.5.20 NIST CSF · GV.SC-10 |
| Zalecenia ENISAdoradcze — dobra praktyka ponad minimum (Technical Implementation Guidance) | ||
| Przy opracowywaniu polityki bezpieczeństwa łańcucha dostaw podmiot uwzględnia uznane w branży standardy lub dobre praktyki. | doradcze | — |
| Podmiot dokumentuje rozważenie dodatkowych kryteriów wyboru dostawców i usługodawców wskazanych w wytycznych ENISA, w tym jurysdykcji prawnej dostawcy, struktury właścicielskiej, zdolności zapewnienia ciągłości dostaw, poświadczonych praktyk cyberbezpieczeństwa, historii incydentów oraz ryzyka uzależnienia od dostawcy. | doradcze | ISO 27001 · A.5.19 NIST CSF · GV.SC-06 |
| Podmiot uwzględnia zalecenia i wytyczne dotyczące bezpieczeństwa łańcucha dostaw publikowane przez Grupę Współpracy NIS oraz krajowe organy właściwe. | doradcze | ISO 27001 · A.5.7 NIST CSF · GV.SC-03 NIST CSF · ID.RA-02 |
| Podmiot zapewnia, aby we wszystkich właściwych nowych i odnawianych umowach z dostawcami i usługodawcami ujęte były wymogi z pkt 5.1.4 załącznika do rozporządzenia 2024/2690. | doradcze | — |
| Przed zawarciem z dostawcą lub usługodawcą umowy związanej z bezpieczeństwem informacji podmiot przeprowadza analizę ryzyka uwzględniającą elementy, o których mowa w pkt 5.1.2 i 5.1.3 załącznika do rozporządzenia 2024/2690. | doradcze | ISO 27001 · A.5.19 NIST CSF · GV.SC-06 |
| Podmiot dokonuje przeglądu polityki bezpieczeństwa łańcucha dostaw co najmniej raz w roku. | doradcze | — |
| Podmiot ustanawia i utrzymuje proces monitorowania dostawców i usługodawców w całym cyklu życia relacji z nimi. | doradcze | — |
| Podmiot prowadzi regularny przegląd realizacji umów o gwarantowanym poziomie usług i podejmuje działania następcze wobec odchyleń od uzgodnionych poziomów usług. | doradcze | ISO 27001 · A.5.22 |
| Monitorowanie dostawców i usługodawców przez podmiot obejmuje okresową ponowną ocenę ich zgodności oraz monitorowanie publikowanych przez nich informacji o wydaniach produktów. | doradcze | ISO 27001 · A.5.22 NIST CSF · GV.SC-07 |
| Podmiot okresowo weryfikuje zgodność konfiguracji produktów z zaleceniami producenta, ze wzrastającą częstotliwością w miarę starzenia się produktów. | doradcze | ISO 27001 · A.8.9 NIST CSF · PR.PS-01 |
| Podmiot ewidencjonuje incydenty bezpieczeństwa związane z dostawcami i usługodawcami lub przez nich spowodowane i traktuje je jako przesłankę nieplanowanego przeglądu dostawców i usługodawców. | doradcze | — |
| Podmiot dokonuje przeglądu rejestru bezpośrednich dostawców i usługodawców co najmniej raz w roku oraz w przypadku istotnych zmian. | doradcze | — |
Komplet wymagań tego obowiązku — 42 wiersze, generowanych z modelu przy każdej publikacji. Każde mapowanie na kontrolę ma w modelu pisemne uzasadnienie i ocenę dopasowania — na stronie pokazujemy cel mapowania. Wiersz bez chipa kontroli („—") to wymaganie, dla którego model nie wskazuje kontroli standardu — dobra praktyka lub norma, której standardy nie mierzą wprost. Wersja krajowa tych przepisów (wiąże każdy podmiot w swoim zakresie): Katalog środków bezpieczeństwa SZBI, Środki bezpieczeństwa podmiotu publicznego (art. 8 ust. 3).
Kolumna „kontrole" mówi Wam, gdzie tę samą rzecz mierzy Wasz certyfikat ISO albo profil NIST — jeśli kontrolę już macie wdrożoną i udokumentowaną, ta część ścieżki jest do reużycia, nie do budowy od zera.
Warstwa rozwiązań
Czym to zrealizować — rekomendacje referencyjne
Kontrole prowadzą do 12 kategorii rozwiązań (taksonomia ECSO); model wskazuje dla nich 13 rozwiązań referencyjnych; dla 4 kategorii — żadnego, i strona mówi to wprost. Wasze własne narzędzie tej samej kategorii też domyka ścieżkę.
CISO Assistant
Narzędzie open source do prowadzenia SZBI: rejestr ryzyk, plan postępowania, dowody skuteczności środków — z gotowymi ramami ISO 27001 i NIST CSF, na które mapuje ta ścieżka.
GLPI
Open source ITSM i ewidencja aktywów: inwentaryzacja systemów i usług, zgłoszenia, zmiany — baza faktów dla zarządzania aktywami i ciągłością.
Greenbone Community Edition
Skaner podatności open source (Greenbone Community Edition): cykliczne skanowanie systemów i raporty podatności pod zarządzanie podatnościami.
Keycloak
Serwer tożsamości open source — realizacja polityk kontroli dostępu i zarządzania tożsamością: role, uprawnienia, MFA, federacja.
Probo
Narzędzie open source do oceny i monitorowania dostawców: rejestr dostawców, oceny ryzyka, śledzenie zobowiązań umownych — operacyjna strona łańcucha dostaw.
StackRox
Open source bezpieczeństwo Kubernetes: wykrywanie włamań i anomalii w kontenerach, polityki wdrożeniowe, skanowanie obrazów.
Szablon: Metodyka zarządzania ryzykiem
Autorski szablon metodyki szacowania i postępowania z ryzykiem — kryteria, skale, rejestr i cykl przeglądów pod wymagania SZBI.
Szablon: Polityka bezpieczeństwa łańcucha dostaw
Autorski szablon polityki domykający wymagania organizacyjne łańcucha dostaw — rola w łańcuchu, kryteria wyboru dostawców, blok klauzul umownych do wpięcia w umowy.
Szablon: Polityka bezpieczeństwa zasobów ludzkich
Autorski szablon polityki bezpieczeństwa zasobów ludzkich — obowiązki przed zatrudnieniem, w trakcie i po jego zakończeniu, weryfikacja, szkolenia, sankcje.
Szablon: Polityka nadrzędna bezpieczeństwa informacji
Dokument, od którego zaczyna się SZBI: ramy systemu, polityki tematyczne, role i przeglądy — autorski szablon polityki nadrzędnej bezpieczeństwa informacji.
Szablon: Procedura przyjmowania zgłoszeń podatności (CVD)
Autorski szablon procedury przyjmowania i obsługi zgłoszeń podatności (coordinated vulnerability disclosure) — kanał, terminy, komunikacja ze zgłaszającym.
Trivy
Skaner open source podatności i błędów konfiguracji: obrazy kontenerów, zależności, infrastruktura jako kod — kontrola w cyklu wytwórczym.
Wazuh
Platforma open source SIEM z wykrywaniem włamań: zbieranie i korelacja logów, monitorowanie integralności plików, wykrywanie podatności — rdzeń monitorowania w trybie ciągłym.
Cloud Access Security Brokers · Cyber Threat Intelligence · Software & Security Lifecycle Management · Underground/Darkweb investigation — bez rekomendacji w modelu
Kontrole prowadzą też do tych kategorii, ale model nie wskazuje dla nich rozwiązania referencyjnego. Wasze własne narzędzie tej kategorii domyka ścieżkę tak samo.
Uczciwie o granicach
Czego ta ścieżka nie zrobi za Was
Nie zastąpi dowodów operacyjnych
Ścieżka daje strukturę i uzasadnienia — mapę tego, co wykazać. Zapisy, decyzje, logi i podpisane dokumenty musicie wytworzyć u siebie; o oczekiwaniach audytora więcej na stronie audyt KSC/NIS2.
Nie obejmuje trybu „dostawcy wysokiego ryzyka"
Postępowanie ministra wobec konkretnego dostawcy to odrębny reżim administracyjny, poza SZBI — jego opis znajdziecie na stronie bezpieczeństwo łańcucha dostaw.
Chcecie przejść tę ścieżkę z przewodnikiem?
Inteca poprowadzi wdrożenie warstwa po warstwie: od wymagań przepisu, przez kontrole standardów, po narzędzia i bazę dowodową pod audyt.