Ścieżka zgodności · CIR 2024/2690
Ocena skuteczności zabezpieczeń — jak spełnić załącznik pkt 7 CIR 2024/2690 krok po kroku
Odpowiednie podmioty ustanawiają, wdrażają i stosują politykę i procedury oceny, czy środki zarządzania ryzykiem w cyberbezpieczeństwie są skutecznie wdrażane i utrzymywane (parametry monitorowania i pomiaru lit. a–f), oraz dokonują ich przeglądu i aktualizacji. Poniżej ta norma rozłożona na warstwy: wymagania → kontrole standardów → rozwiązania. Zacznijcie od pytania, czy ten obowiązek Was wiąże — odpowiedź jest pierwszą sekcją pod spodem.
Krok zero
Kogo wiąże ten obowiązek?
Zanim przeczytacie choć jedno wymaganie — sprawdźcie, czy ta ścieżka jest Wasza. Odpowiedź nie jest pisana ręcznie: wynika z zakresu obowiązku zapisanego w modelu prawnym.
Dostawcy cyfrowi z art. 8b ust. 1 UKSC
Dostawcy usług DNS, rejestry nazw domen najwyższego poziomu (TLD), dostawcy usług chmurowych, dostawcy usługi centrum przetwarzania danych, dostawcy sieci dostarczania treści, dostawcy usług zarządzanych, dostawcy usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa, dostawcy internetowych platform handlowych, dostawcy wyszukiwarek internetowych oraz dostawcy platform usług sieci społecznościowych. Dla Was rozporządzenie CIR 2024/2690 jest obowiązkiem — ta ścieżka to Wasza lista zadań.
Pozostałe podmioty kluczowe i ważne
CIR Was nie obowiązuje — art. 8b ust. 2 UKSC odsyła do przyszłych aktów wykonawczych Komisji Europejskiej dla Waszego rodzaju podmiotu. Wasz wiążący obowiązek to art. 8b ust. 2 UKSC — tę ścieżkę czytajcie jako sprawdzony wzorzec, nie jako listę wymagań audytora.
Sprawdźcie swój rodzaj podmiotu
Klasa podmiotu to nie wszystko — decyduje rodzaj podmiotu, sektor i wielkość. Kwalifikator KSC wskaże Wasz rodzaj, a wynik powie wprost, czy ten obowiązek jest w Waszym katalogu.
Ten blok wygląda tak samo na każdej ścieżce: obowiązek z UKSC pokaże tu klasy podmiotów (kluczowy / ważny / publiczny), obowiązek z CIR — dostawców cyfrowych. Dyrektywa NIS2 nie ma własnych ścieżek — pokazujemy ją niżej, jako źródło obowiązku.
Skąd ten obowiązek
Zdanie dyrektywy i akty, które je wypełniają
Dyrektywa NIS2 wiąże państwa, nie Was — dlatego nie ma osobnej ścieżki. Konkrety dopisały akty, które ją wykonują — ten, na którym jesteście, i jego krajowe odbicie.
Art. 21 ust. 2 lit. f NIS2
„Środki zarządzania ryzykiem obejmują polityki i procedury służące ocenie skuteczności środków zarządzania ryzykiem w cyberbezpieczeństwie."
Tyle mówi dyrektywa. Co konkretnie zrobić — mówią akty obok. Treść cytowana z modelu, nie przepisywana.
Załącznik pkt 7 CIR 2024/2690
„ustanawiają, wdrażają i stosują politykę i procedury służące ocenie, czy środki zarządzania ryzykiem w cyberbezpieczeństwie zastosowane przez odpowiedni podmiot są skutecznie wdrażane i utrzymywane"; „Polityka i procedury, o których mowa w pkt 7.1, uwzględniają wyniki oceny ryzyka zgodnie z pkt 2.1 oraz wcześniejsze poważne incydenty"; „jakie środki zarządzania ryzykiem w cyberbezpieczeństwie mają być monitorowane i mierzone, w tym procesy i środki kontroli"; „metody monitorowania, pomiaru, analizy i oceny, tam gdzie ma to zastosowanie, w celu zapewnienia poprawności wyników"; „kiedy należy monitorować i wykonywać pomiary"; „kto jest odpowiedzialny za monitorowanie i pomiar skuteczności środków zarządzania ryzykiem w cyberbezpieczeństwie"; „kiedy należy analizować i oceniać wyniki monitorowania i pomiarów"; „kto ma analizować i oceniać te wyniki"; „Odpowiednie podmioty dokonują przeglądu i, w stosownych przypadkach, aktualizacji polityki i procedur w zaplanowanych odstępach czasu oraz w przypadku poważnych incydentów lub istotnych zmian w działalności lub poziomie ryzyka"
Komisja Europejska rozpisała lit. f na 9 wymagań wiążących — ale tylko dla dostawców cyfrowych z art. 8b ust. 1 UKSC. To jest ścieżka, na której jesteście. Treść cytowana z modelu, nie pisana.
Ta sama litera w ustawie o KSC
Polska przeniosła tę samą literę do ustawy — tam wiąże ona podmioty w klasach z zakresu każdego z tych obowiązków, także dostawców cyfrowych.
- Katalog środków bezpieczeństwa SZBI (art. 8 ust. 1 UKSC · kluczowy i ważny)
- Środki bezpieczeństwa podmiotu publicznego (art. 8 ust. 3) (art. 8 ust. 3 UKSC · tylko ważny (sektor publiczny))
Przebieg ścieżki
Od rozporządzenia do narzędzia i szablonu
Diagram pokazuje jedną nitkę ścieżki — wymaganie 1 z 9 wiążących — w komplecie warstw. Tabela niżej rozwija pozostałe wymagania.
przepis
obowiązek
wymaganie
kontrola standardu
rozwiązanie
Diagram wygenerowany z żywego modelu IRNIS przy publikacji tej strony.
Warstwa wymagań i kontroli
Wymagania tego obowiązku i ich odpowiedniki w standardach
Każdy wiersz to jedno atomowe wymaganie — dokładnie w brzmieniu z modelu, o które zapyta audytor — z kontrolami, na które mapuje je model. Wiersze pogrupowane po charakterze wymagania.
| Wymaganie (brzmienie z modelu) | Charakter | Kontrole standardów |
|---|---|---|
| Organizacja i politykiwymagania wiążące — organizacyjne | ||
| Podmiot określa, kto jest odpowiedzialny za monitorowanie i pomiar skuteczności środków zarządzania ryzykiem w cyberbezpieczeństwie. | organizacyjne | ISO 27001 · 9.1 |
| Podmiot określa, kto ma analizować i oceniać wyniki monitorowania i pomiarów. | organizacyjne | ISO 27001 · 9.1 |
| Procesy i procedurywymagania wiążące — proceduralne | ||
| Podmiot ustanawia, wdraża i stosuje politykę i procedury służące ocenie, czy zastosowane przez niego środki zarządzania ryzykiem w cyberbezpieczeństwie są skutecznie wdrażane i utrzymywane. | proceduralne | ISO 27001 · A.5.36 ISO 27001 · 9.1 NIST CSF · GV.OV-03 |
| Polityka i procedury oceny skuteczności środków zarządzania ryzykiem w cyberbezpieczeństwie uwzględniają wyniki oceny ryzyka oraz wcześniejsze poważne incydenty. | proceduralne | ISO_27004_2016 · 8.2 |
| Podmiot określa, jakie środki zarządzania ryzykiem w cyberbezpieczeństwie mają być monitorowane i mierzone, w tym procesy i środki kontroli. | proceduralne | ISO 27001 · 9.1 |
| Podmiot określa metody monitorowania, pomiaru, analizy i oceny, tam gdzie ma to zastosowanie, w celu zapewnienia poprawności wyników. | proceduralne | ISO 27001 · 9.1 |
| Podmiot określa, kiedy należy monitorować i wykonywać pomiary. | proceduralne | ISO 27001 · 9.1 |
| Podmiot określa, kiedy należy analizować i oceniać wyniki monitorowania i pomiarów. | proceduralne | ISO 27001 · 9.1 |
| Podmiot dokonuje przeglądu i, w stosownych przypadkach, aktualizacji polityki i procedur oceny skuteczności środków zarządzania ryzykiem w cyberbezpieczeństwie w zaplanowanych odstępach czasu oraz w przypadku poważnych incydentów lub istotnych zmian w działalności lub poziomie ryzyka. | proceduralne | ISO 27001 · A.5.1 NIST CSF · GV.PO-02 |
| Zalecenia ENISAdoradcze — dobra praktyka ponad minimum (Technical Implementation Guidance) | ||
| Przy opracowywaniu polityki i procedur oceny skuteczności wdrożenia środków zarządzania ryzykiem w cyberbezpieczeństwie podmiot uwzględnia w sposób udokumentowany uznane standardy branżowe. | doradcze | — |
| Polityka oceny skuteczności wdrożenia środków jest proporcjonalna do profilu ryzyka podmiotu, zgodnie z wynikami oceny ryzyka. | doradcze | — |
| Przy doborze środków objętych oceną skuteczności wdrożenia podmiot uwzględnia koszt ich wdrożenia. | doradcze | — |
| Podmiot dokumentuje rozważenie zastosowania — zgodnie z planem postępowania z ryzykiem — co najmniej jednej z indykatywnych metod oceny skuteczności wdrożenia środka, takich jak samoocena, porównanie z listą kontrolną środka lub standardem, ocena podatności, testy penetracyjne, przegląd bezpieczeństwa kodu, audyt oraz monitorowanie wydajności. | doradcze | — |
| Umowa z zewnętrznym wykonawcą usługi oceny skuteczności zawiera postanowienia dotyczące poufności i zakazu ujawniania informacji. | doradcze | ISO 27001 · A.5.20 ISO 27001 · A.6.6 NIST CSF · GV.SC-05 |
| Pracownicy wewnętrzni przeprowadzający ocenę skuteczności są odpowiednio przeszkoleni stosownie do umiejętności wymaganych dla celu ich roli, a podmiot — w miarę możliwości — zapewnia ich obiektywizm i bezstronność, w szczególności tak, aby nie pochodzili z komórki, której systemy podlegają kontroli, oraz nie uczestniczyli w tworzeniu kodu ani w instalacji lub eksploatacji audytowanego systemu. | doradcze | ISO 27001 · A.5.35 ISO 27001 · 7.2 |
| Podmiot definiuje kluczowe wskaźniki wydajności (KPI) do pomiaru skuteczności środków, obejmujące co najmniej jeden ze wskaźników takich jak koszt wdrożenia i utrzymania (CAPEX/OPEX), liczba pracowników po szkoleniach z cyberbezpieczeństwa, liczba wykrytych podatności, czas usunięcia podatności, liczba incydentów, liczba incydentów związanych ze zmianą, czasy reakcji na incydenty oraz liczba niezgodności. | doradcze | — |
| Podmiot stosuje te same KPI w każdej ocenie skuteczności oraz wykorzystuje ustandaryzowane szablony i listy kontrolne, aby zapewnić spójność i gruntowność ocen. | doradcze | ISO 27001 · 9.1 |
| Przegląd polityki i procedur oceny skuteczności środków odbywa się co najmniej raz na dwa lata i uwzględnia zmiany systemów informatycznych, zmiany środowiska działania oraz trendy dotyczące zagrożeń i podatności, z uwzględnieniem analizy przyczyn źródłowych. | doradcze | — |
| Polityka i procedury oceny skuteczności środków są aktualizowane na podstawie ustaleń z testów bezpieczeństwa oraz — jeżeli ma to zastosowanie — ustaleń niezależnego przeglądu polityki bezpieczeństwa sieci i systemów informatycznych. | doradcze | NIST CSF · ID.IM-01 NIST CSF · ID.IM-02 |
| Wyniki oceny skuteczności środków są uwzględniane przy identyfikacji i priorytetyzacji odpowiednich wariantów postępowania z ryzykiem i środków. | doradcze | NIST CSF · ID.IM-01 |
Komplet wymagań tego obowiązku — 20 wierszy, generowanych z modelu przy każdej publikacji. Każde mapowanie na kontrolę ma w modelu pisemne uzasadnienie i ocenę dopasowania — na stronie pokazujemy cel mapowania. Wiersz bez chipa kontroli („—") to wymaganie, dla którego model nie wskazuje kontroli standardu — dobra praktyka lub norma, której standardy nie mierzą wprost. Wersja krajowa tych przepisów (wiąże każdy podmiot w swoim zakresie): Katalog środków bezpieczeństwa SZBI, Środki bezpieczeństwa podmiotu publicznego (art. 8 ust. 3).
Kolumna „kontrole" mówi Wam, gdzie tę samą rzecz mierzy Wasz certyfikat ISO albo profil NIST — jeśli kontrolę już macie wdrożoną i udokumentowaną, ta część ścieżki jest do reużycia, nie do budowy od zera.
Warstwa rozwiązań
Czym to zrealizować — rekomendacje referencyjne
Kontrole prowadzą do 6 kategorii rozwiązań (taksonomia ECSO); model wskazuje dla nich 6 rozwiązań referencyjnych; dla 3 kategorii — żadnego, i strona mówi to wprost. Wasze własne narzędzie tej samej kategorii też domyka ścieżkę.
CISO Assistant
Narzędzie open source do prowadzenia SZBI: rejestr ryzyk, plan postępowania, dowody skuteczności środków — z gotowymi ramami ISO 27001 i NIST CSF, na które mapuje ta ścieżka.
Probo
Narzędzie open source do oceny i monitorowania dostawców: rejestr dostawców, oceny ryzyka, śledzenie zobowiązań umownych — operacyjna strona łańcucha dostaw.
Szablon: Metodyka zarządzania ryzykiem
Autorski szablon metodyki szacowania i postępowania z ryzykiem — kryteria, skale, rejestr i cykl przeglądów pod wymagania SZBI.
Szablon: Polityka bezpieczeństwa zasobów ludzkich
Autorski szablon polityki bezpieczeństwa zasobów ludzkich — obowiązki przed zatrudnieniem, w trakcie i po jego zakończeniu, weryfikacja, szkolenia, sankcje.
Szablon: Polityka nadrzędna bezpieczeństwa informacji
Dokument, od którego zaczyna się SZBI: ramy systemu, polityki tematyczne, role i przeglądy — autorski szablon polityki nadrzędnej bezpieczeństwa informacji.
Szablon: Program budowania świadomości bezpieczeństwa
Autorski szablon programu budowania świadomości bezpieczeństwa — plan szkoleń, grupy docelowe, mierniki skuteczności.
Cyber Ranges · Penetration Testing / Red Teaming · Security Certification — bez rekomendacji w modelu
Kontrole prowadzą też do tych kategorii, ale model nie wskazuje dla nich rozwiązania referencyjnego. Wasze własne narzędzie tej kategorii domyka ścieżkę tak samo.
Uczciwie o granicach
Czego ta ścieżka nie zrobi za Was
Nie zastąpi dowodów operacyjnych
Ścieżka daje strukturę i uzasadnienia — mapę tego, co wykazać. Zapisy, decyzje, logi i podpisane dokumenty musicie wytworzyć u siebie; o oczekiwaniach audytora więcej na stronie audyt KSC/NIS2.
Chcecie przejść tę ścieżkę z przewodnikiem?
Inteca poprowadzi wdrożenie warstwa po warstwie: od wymagań przepisu, przez kontrole standardów, po narzędzia i bazę dowodową pod audyt.