Treść zgłoszenia incydentu — jak spełnić art. 12 UKSC krok po kroku
Zgłoszenie incydentu poważnego zawiera opis wpływu incydentu na świadczenie usługi, opis przyczyn, przebiegu i prawdopodobnych skutków, informacje o działaniach zapobiegawczych i naprawczych oraz aktualizację informacji z wczesnego ostrzeżenia. Poniżej ta norma rozłożona na warstwy: wymagania → kontrole standardów → rozwiązania. Zacznijcie od pytania, czy ten obowiązek Was wiąże — odpowiedź jest pierwszą sekcją pod spodem.
Kogo wiąże ten obowiązek?
Zanim przeczytacie choć jedno wymaganie — sprawdźcie, czy ta ścieżka jest Wasza. Odpowiedź nie jest pisana ręcznie: wynika z zakresu obowiązku zapisanego w modelu prawnym.
Podmioty kluczowe i Podmioty ważne i Podmioty ważne — sektor publiczny
Ten obowiązek wiąże podmioty kluczowe i podmioty ważne i podmioty ważne z sektora publicznego. Jeśli jesteście w wykazie w tej klasie, ta ścieżka jest Waszą listą zadań.
Sprawdźcie swój rodzaj podmiotu
Klasa podmiotu to nie wszystko — decyduje rodzaj podmiotu, sektor i wielkość. Kwalifikator KSC wskaże Wasz rodzaj, a wynik powie wprost, czy ten obowiązek jest w Waszym katalogu.
Ten blok wygląda tak samo na każdej ścieżce: obowiązek z UKSC pokaże tu klasy podmiotów (kluczowy / ważny / publiczny), obowiązek z CIR — dostawców cyfrowych. Dyrektywa NIS2 nie ma własnych ścieżek — pokazujemy ją niżej, jako źródło obowiązku.
Art. 23 ust. 4 NIS2 → art. 12 UKSC
Dyrektywa NIS2 wiąże państwa, nie Was — dlatego nie ma osobnej ścieżki. Ma za to 1 przepis ogólny, który Polska przeniosła do tego przepisu ustawy.
Art. 23 ust. 4 NIS2
„Kaskada zgłoszeniowa poważnego incydentu do CSIRT lub właściwego organu: wczesne ostrzeżenie (24h), zgłoszenie incydentu (72h), sprawozdanie okresowe na wniosek, sprawozdanie końcowe (miesiąc) oraz sprawozdanie z postępu prac przy incydencie trwającym."
Model łączy ten obowiązek z 1 przepisem dyrektywy relacją „transponuje", z oceną „węższa niż przepis dyrektywy".
Art. 12 UKSC
„opis wpływu incydentu poważnego na świadczenie usługi, w tym"; „wskazanie usługi zgłaszającego, na którą incydent poważny miał wpływ"; „liczbę użytkowników usługi, na których incydent poważny miał wpływ"; „zasięg geograficzny obszaru, którego dotyczy incydent poważny"; „wpływ incydentu poważnego na świadczenie usługi przez inne podmioty"; „opis przyczyn tego incydentu, sposób jego przebiegu oraz prawdopodobne skutki oddziaływania na systemy informacyjne lub świadczone usługi"; „informacje o podjętych działaniach zapobiegawczych"; „informacje o podjętych działaniach naprawczych"; „aktualizację informacji, o których mowa w ust. 1, jeżeli nastąpiła ich zmiana"
Polska przeniosła ten przepis do ustawy — to wiersze tabeli niżej (9 wymagań wiążących). Treść cytowana z modelu, nie pisana.
Od ustawy do narzędzia i szablonu
Diagram pokazuje jedną nitkę ścieżki — wymaganie 1 z 9 wiążących — w komplecie warstw. Tabela niżej rozwija pozostałe wymagania.
Wymagania tego obowiązku i ich odpowiedniki w standardach
Każdy wiersz to jedno atomowe wymaganie — dokładnie w brzmieniu z modelu, o które zapyta audytor — z kontrolami, na które mapuje je model.
| Wymaganie (brzmienie z modelu) | Charakter | Kontrole standardów |
|---|---|---|
| Procesy i procedurywymagania wiążące — proceduralne | ||
| Zgłoszenie incydentu poważnego zawiera opis wpływu incydentu poważnego na świadczenie usługi. | proceduralne | NIST CSF · RS.AN-08 |
| Opis wpływu incydentu poważnego wskazuje usługę zgłaszającego, na którą incydent poważny miał wpływ. | proceduralne | NIST CSF · DE.AE-04 |
| Opis wpływu incydentu poważnego podaje liczbę użytkowników usługi, na których incydent poważny miał wpływ. | proceduralne | NIST CSF · DE.AE-04 |
| Opis wpływu incydentu poważnego podaje zasięg geograficzny obszaru, którego dotyczy incydent poważny. | proceduralne | NIST CSF · DE.AE-04 |
| Opis wpływu incydentu poważnego określa wpływ incydentu poważnego na świadczenie usługi przez inne podmioty. | proceduralne | NIST CSF · DE.AE-04 |
| Zgłoszenie incydentu poważnego zawiera opis przyczyn incydentu, sposób jego przebiegu oraz prawdopodobne skutki oddziaływania na systemy informacyjne lub świadczone usługi. | proceduralne | NIST CSF · RS.AN-03 |
| Zgłoszenie incydentu poważnego zawiera informacje o podjętych działaniach zapobiegawczych. | proceduralne | NIST CSF · RS.MI-01 |
| Zgłoszenie incydentu poważnego zawiera informacje o podjętych działaniach naprawczych. | proceduralne | NIST CSF · RS.MI-02 |
| Zgłoszenie incydentu poważnego zawiera aktualizację informacji zawartych we wczesnym ostrzeżeniu, jeżeli nastąpiła ich zmiana. | proceduralne | NIST CSF · RS.CO-03 |
Kolumna „kontrole" mówi Wam, gdzie tę samą rzecz mierzy Wasz certyfikat ISO albo profil NIST — jeśli kontrolę już macie wdrożoną i udokumentowaną, ta część ścieżki jest do reużycia, nie do budowy od zera.
Czym to zrealizować — rekomendacje referencyjne
Kontrole prowadzą do 11 kategorii rozwiązań (taksonomia ECSO); model wskazuje dla nich 5 rozwiązań referencyjnych; dla 6 kategorii — żadnego, i strona mówi to wprost. Wasze własne narzędzie tej samej kategorii też domyka ścieżkę.
DFIR-IRIS
Platforma open source do obsługi incydentów: sprawy, oś czasu, artefakty i zadania zespołu reagowania — operacyjny zapis tego, o co zapyta CSIRT i audytor.
Szablon: Opis CSIRT wg RFC 2350
Autorski szablon opisu zespołu reagowania wg RFC 2350 — zakres, kontakt, zasady zgłaszania i obsługi incydentów.
Szablon: Plan reagowania na incydenty i komunikacji
Autorski szablon planu reagowania na incydenty i komunikacji — klasyfikacja, eskalacja, terminy zgłoszeń, komunikaty do stron.
Szablon: Przegląd poincydentalny (lessons learned)
Autorski szablon przeglądu poincydentalnego (lessons learned) — przyczyny, skuteczność reakcji, działania korygujące.
Wazuh
Platforma open source SIEM z wykrywaniem włamań: zbieranie i korelacja logów, monitorowanie integralności plików, wykrywanie podatności — rdzeń monitorowania w trybie ciągłym.
Anti Virus/Worm/Malware · Containment support · Cyber Threat Intelligence · Forensics · PC/Mobile/End Point Security · Security Operations Center (SOC) — bez rekomendacji w modelu
Kontrole prowadzą też do tych kategorii, ale model nie wskazuje dla nich rozwiązania referencyjnego. Wasze własne narzędzie tej kategorii domyka ścieżkę tak samo.
Czego ta ścieżka nie zrobi za Was
Nie zastąpi dowodów operacyjnych
Ścieżka daje strukturę i uzasadnienia — mapę tego, co wykazać. Zapisy, decyzje, logi i podpisane dokumenty musicie wytworzyć u siebie; o oczekiwaniach audytora więcej na stronie audyt KSC/NIS2.
Inne obowiązki z tego samego przepisu (art. 12 UKSC)
Ten przepis rozpada się w modelu na osobne obowiązki — każdy z własną ścieżką. Ta strona to jeden z nich; pozostałe:
- Dane zgłaszającego we wczesnym ostrzeżeniu (art. 12 UKSC)
- Treść wczesnego ostrzeżenia (art. 12 UKSC)
- Uzupełnianie zgłoszenia incydentu (art. 12 UKSC)
- Tajemnice prawnie chronione w zgłoszeniu (art. 12 UKSC)
- Oznaczanie tajemnic w zgłoszeniu (art. 12 UKSC)
Chcecie przejść tę ścieżkę z przewodnikiem?
Inteca poprowadzi wdrożenie warstwa po warstwie: od wymagań przepisu, przez kontrole standardów, po narzędzia i bazę dowodową pod audyt.