Ścieżka zgodności · Ustawa o KSC · wymóg krajowy
Obsługa incydentów i współdziałanie z CSIRT — jak spełnić art. 11 UKSC krok po kroku
Obsługa incydentu i współdziałanie z krajowym systemem cyberbezpieczeństwa: dostęp CSIRT do informacji o incydentach, klasyfikacja incydentów według progów, współdziałanie podczas obsługi, usuwanie podatności z informowaniem organu oraz kanał teleinformatyczny zgłoszeń. Poniżej ta norma rozłożona na warstwy: wymagania → kontrole standardów → rozwiązania. Zacznijcie od pytania, czy ten obowiązek Was wiąże — odpowiedź jest pierwszą sekcją pod spodem.
Krok zero
Kogo wiąże ten obowiązek?
Zanim przeczytacie choć jedno wymaganie — sprawdźcie, czy ta ścieżka jest Wasza. Odpowiedź nie jest pisana ręcznie: wynika z zakresu obowiązku zapisanego w modelu prawnym.
Podmioty kluczowe i Podmioty ważne
Ten obowiązek wiąże podmioty kluczowe i podmioty ważne. Jeśli jesteście w wykazie w tej klasie, ta ścieżka jest Waszą listą zadań.
Podmioty ważne — sektor publiczny
Ten obowiązek Was nie wiąże — art. 11 UKSC daje Wam własny zestaw wymagań. Wasza ścieżka to Informowanie użytkowników o cyberzagrożeniu.
Sprawdźcie swój rodzaj podmiotu
Klasa podmiotu to nie wszystko — decyduje rodzaj podmiotu, sektor i wielkość. Kwalifikator KSC wskaże Wasz rodzaj, a wynik powie wprost, czy ten obowiązek jest w Waszym katalogu.
Ten blok wygląda tak samo na każdej ścieżce: obowiązek z UKSC pokaże tu klasy podmiotów (kluczowy / ważny / publiczny), obowiązek z CIR — dostawców cyfrowych. Dyrektywa NIS2 nie ma własnych ścieżek — pokazujemy ją niżej, jako źródło obowiązku.
Skąd ten obowiązek
Przepis krajowy — dyrektywa NIS2 tego nie wymaga
Na innych ścieżkach ta sekcja pokazuje zdanie dyrektywy, z którego wynika obowiązek. Tu takiego zdania nie ma: ten obowiązek ustanowił polski ustawodawca.
Nie wynika z dyrektywy NIS2
Ten obowiązek ustanowił polski ustawodawca — w analizowanym zakresie NIS2 (18 jednostek w modelu: art. 2, art. 3, art. 20, art. 21 ust. 1, art. 21 ust. 2, art. 21 ust. 3, art. 21 ust. 4, art. 23 ust. 1, art. 23 ust. 2, art. 23 ust. 3, art. 23 ust. 4, art. 23 ust. 5–11, art. 26, art. 29, art. 30, art. 32 ust. 6, załącznik I, załącznik II) nie ma jego odpowiednika.
Obowiązuje, bo tak stanowi ustawa. Dyrektywa określa wspólne minimum dla całej Unii, a państwo członkowskie może wymagać więcej — i Polska tu wymaga więcej.
Art. 11 UKSC
„zapewnia obsługę incydentu"; „zapewnia dostęp do informacji o rejestrowanych incydentach właściwemu CSIRT MON, CSIRT NASK, CSIRT GOV lub CSIRT sektorowemu w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań"; „klasyfikuje incydent jako poważny na podstawie progów uznawania incydentu za poważny"; „współdziała podczas obsługi incydentu poważnego i incydentu krytycznego z właściwym CSIRT MON, CSIRT NASK, CSIRT GOV lub CSIRT sektorowym, przekazując niezbędne dane, w tym dane osobowe"; „usuwa podatności, o których mowa w art. 32 ust. 2"; „informuje o ich usunięciu organ właściwy do spraw cyberbezpieczeństwa"; „Wczesne ostrzeżenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4a, sprawozdanie okresowe, o którym mowa w ust. 1 pkt 4b, sprawozdanie końcowe, o którym mowa w ust. 1 pkt 4c, oraz sprawozdanie z postępu obsługi incydentu poważnego, o którym mowa w art. 12b ust. 1, są przekazywane za pomocą systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 46 ust. 1"
W modelu jest osobnym obowiązkiem bez relacji „transponuje" — dzięki temu widzicie wprost, co jest transpozycją, a co polskim dodatkiem. Treść cytowana z modelu, nie pisana.
Przebieg ścieżki
Od ustawy do narzędzia i szablonu
Diagram pokazuje jedną nitkę ścieżki — wymaganie 4 z 7 wiążących — w komplecie warstw. Tabela niżej rozwija pozostałe wymagania.
przepis
obowiązek
wymaganie
kontrola standardu
rozwiązanie
Diagram wygenerowany z żywego modelu IRNIS przy publikacji tej strony.
Warstwa wymagań i kontroli
Wymagania tego obowiązku i ich odpowiedniki w standardach
Każdy wiersz to jedno atomowe wymaganie — dokładnie w brzmieniu z modelu, o które zapyta audytor — z kontrolami, na które mapuje je model. Wiersze pogrupowane po charakterze wymagania.
| Wymaganie (brzmienie z modelu) | Charakter | Kontrole standardów |
|---|---|---|
| Procesy i procedurywymagania wiążące — proceduralne | ||
| Podmiot zapewnia właściwemu CSIRT MON, CSIRT NASK, CSIRT GOV lub CSIRT sektorowemu dostęp do informacji o rejestrowanych incydentach w zakresie niezbędnym do realizacji zadań tego CSIRT. | proceduralne | ISO 27001 · A.5.5 NIST CSF · RS.CO-03 |
| Wczesne ostrzeżenie, zgłoszenie incydentu poważnego, sprawozdanie okresowe, sprawozdanie końcowe oraz sprawozdanie z postępu obsługi incydentu poważnego są przekazywane za pomocą systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ustawy. | proceduralne | — |
| Podmiot klasyfikuje incydent jako poważny na podstawie progów uznawania incydentu za poważny. | proceduralne | ISO 27001 · A.5.25 NIST CSF · RS.MA-03 |
| Podmiot zapewnia obsługę incydentu. | proceduralne | ISO 27001 · A.5.24 ISO 27001 · A.5.26 NIST CSF · RS.MA-01 |
| Podmiot informuje organ właściwy do spraw cyberbezpieczeństwa o usunięciu podatności. | proceduralne | — |
| Podmiot współdziała podczas obsługi incydentu poważnego i incydentu krytycznego z właściwym CSIRT MON, CSIRT NASK, CSIRT GOV lub CSIRT sektorowym, przekazując niezbędne dane, w tym dane osobowe. | proceduralne | ISO 27001 · A.5.26 NIST CSF · RS.CO-03 NIST CSF · RS.MA-01 |
| Technikawymagania wiążące — techniczne | ||
| Podmiot usuwa podatności, o których mowa w art. 32 ust. 2 ustawy. | techniczne | ISO 27001 · A.8.8 NIST CSF · PR.PS-02 |
Komplet wymagań tego obowiązku — 7 wierszy, generowanych z modelu przy każdej publikacji. Każde mapowanie na kontrolę ma w modelu pisemne uzasadnienie i ocenę dopasowania — na stronie pokazujemy cel mapowania. Wiersz bez chipa kontroli („—") to wymaganie, dla którego model nie wskazuje kontroli standardu — dobra praktyka lub norma, której standardy nie mierzą wprost.
Kolumna „kontrole" mówi Wam, gdzie tę samą rzecz mierzy Wasz certyfikat ISO albo profil NIST — jeśli kontrolę już macie wdrożoną i udokumentowaną, ta część ścieżki jest do reużycia, nie do budowy od zera.
Warstwa rozwiązań
Czym to zrealizować — rekomendacje referencyjne
Kontrole prowadzą do 12 kategorii rozwiązań (taksonomia ECSO); model wskazuje dla nich 12 rozwiązań referencyjnych; dla 7 kategorii — żadnego, i strona mówi to wprost. Wasze własne narzędzie tej samej kategorii też domyka ścieżkę.
CISO Assistant
Narzędzie open source do prowadzenia SZBI: rejestr ryzyk, plan postępowania, dowody skuteczności środków — z gotowymi ramami ISO 27001 i NIST CSF, na które mapuje ta ścieżka.
DFIR-IRIS
Platforma open source do obsługi incydentów: sprawy, oś czasu, artefakty i zadania zespołu reagowania — operacyjny zapis tego, o co zapyta CSIRT i audytor.
Greenbone Community Edition
Skaner podatności open source (Greenbone Community Edition): cykliczne skanowanie systemów i raporty podatności pod zarządzanie podatnościami.
Probo
Narzędzie open source do oceny i monitorowania dostawców: rejestr dostawców, oceny ryzyka, śledzenie zobowiązań umownych — operacyjna strona łańcucha dostaw.
StackRox
Open source bezpieczeństwo Kubernetes: wykrywanie włamań i anomalii w kontenerach, polityki wdrożeniowe, skanowanie obrazów.
Szablon: Opis CSIRT wg RFC 2350
Autorski szablon opisu zespołu reagowania wg RFC 2350 — zakres, kontakt, zasady zgłaszania i obsługi incydentów.
Szablon: Plan reagowania na incydenty i komunikacji
Autorski szablon planu reagowania na incydenty i komunikacji — klasyfikacja, eskalacja, terminy zgłoszeń, komunikaty do stron.
Szablon: Polityka bezpieczeństwa zasobów ludzkich
Autorski szablon polityki bezpieczeństwa zasobów ludzkich — obowiązki przed zatrudnieniem, w trakcie i po jego zakończeniu, weryfikacja, szkolenia, sankcje.
Szablon: Polityka nadrzędna bezpieczeństwa informacji
Dokument, od którego zaczyna się SZBI: ramy systemu, polityki tematyczne, role i przeglądy — autorski szablon polityki nadrzędnej bezpieczeństwa informacji.
Szablon: Procedura przyjmowania zgłoszeń podatności (CVD)
Autorski szablon procedury przyjmowania i obsługi zgłoszeń podatności (coordinated vulnerability disclosure) — kanał, terminy, komunikacja ze zgłaszającym.
Trivy
Skaner open source podatności i błędów konfiguracji: obrazy kontenerów, zależności, infrastruktura jako kod — kontrola w cyklu wytwórczym.
Wazuh
Platforma open source SIEM z wykrywaniem włamań: zbieranie i korelacja logów, monitorowanie integralności plików, wykrywanie podatności — rdzeń monitorowania w trybie ciągłym.
Containment support · Cyber Threat Intelligence · Forensics · Patch Management · Penetration Testing / Red Teaming · Security Operations Center (SOC) · Software & Security Lifecycle Management — bez rekomendacji w modelu
Kontrole prowadzą też do tych kategorii, ale model nie wskazuje dla nich rozwiązania referencyjnego. Wasze własne narzędzie tej kategorii domyka ścieżkę tak samo.
Uczciwie o granicach
Czego ta ścieżka nie zrobi za Was
Nie zastąpi dowodów operacyjnych
Ścieżka daje strukturę i uzasadnienia — mapę tego, co wykazać. Zapisy, decyzje, logi i podpisane dokumenty musicie wytworzyć u siebie; o oczekiwaniach audytora więcej na stronie audyt KSC/NIS2.
Inne obowiązki z tego samego przepisu (art. 11 UKSC)
Ten przepis rozpada się w modelu na osobne obowiązki — każdy z własną ścieżką. Ta strona to jeden z nich; pozostałe:
- Zgłoszenia dostawcy usług zaufania (art. 11 UKSC)
- Kaskada zgłaszania incydentu poważnego (art. 11 UKSC)
- Informowanie użytkowników o cyberzagrożeniu (art. 11 UKSC)
- Informowanie użytkowników o incydencie (art. 11 UKSC)
Chcecie przejść tę ścieżkę z przewodnikiem?
Inteca poprowadzi wdrożenie warstwa po warstwie: od wymagań przepisu, przez kontrole standardów, po narzędzia i bazę dowodową pod audyt.